აგუსტინა დე არაგონი (Agustina de Aragón) ესპანეთის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ქალი გმირია. ნაპოლეონის ომების დროს, 1808 წელს, სარაგოსოს ალყისას მან ერთ-ერთი ქვემეხი თავად გაისროლა მას შემდეგ, რაც ფრანგული ჯარის შეტევის შედეგად საარტილერიო ბატარეის დამცველები დაიღუპნენ ან დაიჭრნენ. ამ მოქმედებამ იგი ესპანეთის წინააღმდეგობის ერთ-ერთ მთავარ სიმბოლოდ აქცია.

აგუსტინა მოგვიანებით მხოლოდ სახალხო გმირად არ დარჩენილა. მან ომში მონაწილეობა გააგრძელა, მიიღო სამხედრო წოდება და ესპანეთის არმიაში ოფიციალური სტატუსიც მოიპოვა.

მისი სახელი დღესაც დაკავშირებულია სარაგოსოს ალყებთან, ესპანეთის დამოუკიდებლობის ომთან და იმ ეპოქასთან, როდესაც ნაპოლეონის საფრანგეთის წინააღმდეგ ბრძოლაში ქალებიც უშუალოდ მონაწილეობდნენ.

აგუსტინა დე არაგონს ხშირად „ესპანელ ჟანა დ’არკს“ უწოდებენ. ორივე ქალი სხვადასხვა ეპოქაში ცხოვრობდა, მაგრამ მათ ისტორიებს ერთი მნიშვნელოვანი რამ აერთიანებს — ახალგაზრდა ქალები, რომლებიც ომის დროს ეროვნული წინააღმდეგობის სიმბოლოებად იქცნენ.

ვინ იყო აგუსტინა დე არაგონი?

აგუსტინა დე არაგონის ნამდვილი სახელი იყო აგუსტინა რაიმუნდა მარია სარაგოსა დომენეკი (Agustina Raimunda María Saragossa Domènech).

იგი დაიბადა 1786 წლის 4 მარტს და გარდაიცვალა 1857 წელს. წარმოშობით კატალონიიდან იყო და მისი ცხოვრების ყველაზე ცნობილი ეპიზოდი სწორედ არაგონის დედაქალაქ სარაგოსოს დაცვას უკავშირდება.

მისი ზედსახელი „აგუსტინა დე არაგონი“ სწორედ იმ მოვლენების შემდეგ დამკვიდრდა, რომლებმაც იგი სარაგოსოსა და მთლიანად ესპანეთის წინააღმდეგობის სიმბოლოდ აქცია.

მას ასევე უწოდებდნენ:

• La Artillera — არტილერისტ ქალს
• La Heroína de Zaragoza — სარაგოსოს გმირს
• Agustina de Aragón — აგუსტინა დე არაგონს

საინტერესოა, რომ მისი თავდაპირველი მეტსახელი „La Artillera“ მოგვიანებით თანდათან ჩაანაცვლა სახელმა „Agustina de Aragón“. დროთა განმავლობაში მისი სახელი ესპანეთის ეროვნული მეხსიერების ნაწილად იქცა.

ბავშვობა და ქორწინება

აგუსტინა ახალგაზრდა ასაკში გათხოვდა.

1803 წელს იგი ცოლად გაჰყვა ხუან როკა ვილასეკას, რომელიც სამეფო არტილერიის სამხედრო მოსამსახურე იყო. ნაპოლეონის ომების დაწყების შემდეგ მისი ქმრის სამხედრო სამსახურმა ოჯახის ცხოვრებაც მნიშვნელოვნად შეცვალა.

1808 წელს ევროპაში ვითარება მკვეთრად შეიცვალა.

ნაპოლეონ ბონაპარტის საფრანგეთი ესპანეთში შეიჭრა და ესპანეთის დამოუკიდებლობის ომი დაიწყო.

ეს კონფლიქტი 1808–1814 წლებში გაგრძელდა და საბოლოოდ საფრანგეთის ჯარების წინააღმდეგ ესპანეთის, ბრიტანეთისა და პორტუგალიის ძალების ფართომასშტაბიან ბრძოლად გადაიქცა.

სწორედ ამ ომში გახდა აგუსტინა ცნობილი.

რატომ იყო სარაგოსო ასეთი მნიშვნელოვანი?

1808 წელს სარაგოსო ესპანეთის წინააღმდეგობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ცენტრად იქცა.

ქალაქს ფრანგული არმია თავს დაესხა და დაიწყო ის მოვლენები, რომლებიც ისტორიაში „სარაგოსოს ალყების“ — Los Sitios de Zaragoza სახელით შევიდა.

პირველი ალყა მიმდინარეობდა 1808 წლის 15 ივნისიდან 14 აგვისტომდე. ფრანგებმა ქალაქის რამდენიმე კარიბჭეზე ერთდროულად მიიტანეს იერიში. ქალაქის მცხოვრებლებმა თავდაპირველი შეტევა მოიგერიეს, რის შემდეგაც ალყა გაგრძელდა.

ქალაქის დაცვაში მონაწილეობდნენ არა მხოლოდ რეგულარული სამხედროები.

სარაგოსოს მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩაერთო ბრძოლაში — მათ შორის ქალებიც.

ამ გარემოებამ აგუსტინა დე არაგონის ისტორია კიდევ უფრო გამორჩეული გახადა.

აგუსტინა დე არაგონის ცნობილი ეპიზოდი — ქვემეხთან

აგუსტინას ცხოვრების ყველაზე ცნობილი მომენტი მოხდა 1808 წლის 1 ივლისს, სარაგოსოს პირველი ალყის დროს.

იგი დაახლოებით 22 წლის იყო.

იმ დღეს ფრანგულმა ჯარებმა ქალაქის დაცვის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან პოზიციაზე, პორტილიოს ბატარეასთან, შეტევა განახორციელეს.

აგუსტინა იმ დროს საჭმელს მიიტანდა თავისი ქმრისთვის, რომელიც საარტილერიო დანაყოფში მსახურობდა. შეტევის შედეგად ბატარეის დამცველები დაიღუპნენ ან მძიმედ დაიჭრნენ.

ფრანგი ჯარისკაცები პოზიციის დასაკავებლად მიიწევდნენ.

ამ მომენტში აგუსტინამ გადაწყვიტა, რომ გაქცევის ნაცვლად ბრძოლაში ჩართულიყო.

მან დაჭრილი არტილერისტისგან აიღო ფითილი და ერთ-ერთი ქვემეხი თავად გაისროლა.

ეს გასროლა მოგვიანებით მისი ცხოვრების ყველაზე ცნობილ ეპიზოდად იქცა.

გასროლის შემდეგ ფრანგებმა უკან დაიხიეს, ხოლო ესპანელმა დამცველებმა შეძლეს პოზიციის ხელახლა გამაგრება.

სწორედ ეს მომენტი იქცა აგუსტინა დე არაგონის ლეგენდის საფუძვლად.

სინამდვილეში მხოლოდ ერთი გასროლა იყო?

აქ ისტორიულ ლეგენდასა და დოკუმენტირებულ ისტორიას შორის განსხვავება საინტერესოა.

აგუსტინას შესახებ შემდგომ საუკუნეებში უამრავი ლეგენდა, ნახატი, ლიტერატურული ნაწარმოები და პატრიოტული ისტორია შეიქმნა.

მისი ქვემეხის გასროლა რეალურ ისტორიულ მოვლენად არის წარმოდგენილი ესპანეთის სამხედრო და სამუზეუმო წყაროებში. თუმცა მოგვიანებით ამ ეპიზოდმა გაცილებით უფრო ფართო სიმბოლური მნიშვნელობა შეიძინა.

აგუსტინა სწორედ მაშინ იმყოფებოდა პორტილიოს საარტილერიო პოზიციასთან, როდესაც ფრანგების შეტევამ იქ მყოფი არტილერისტები დააზარალა. მას თან ჰქონდა საკვების კალათი, რადგან ბატარეისთვის საკვების მიტანა სურდა.

ამიტომ აგუსტინას ისტორიის ყველაზე ცნობილი სურათი — ახალგაზრდა ქალი, რომელიც ქვემეხს ესვრის მოწინააღმდეგეს — ისტორიული მეხსიერების ერთ-ერთ ძლიერ სიმბოლოდ იქცა.

გოიას „რა სიმამაცეა!“

აგუსტინა დე არაგონის ისტორია ხელოვნებაშიც განსაკუთრებულად აისახა.

ესპანეთის უდიდეს მხატვართა შორის იყო ფრანსისკო გოია, რომელმაც ესპანეთის დამოუკიდებლობის ომის სისასტიკეებისა და ადამიანური ტრაგედიების არაერთი სცენა ასახა.

მის ცნობილ ნამუშევართა შორისაა „¡Qué valor!“ — „რა სიმამაცეა!“, რომელიც „ომის უბედურებების“ (Los Desastres de la Guerra) სერიას უკავშირდება.

ნამუშევარი ასახავს სარაგოსოს პირველი ალყის დროს ქალის მიერ ქვემეხის გასროლის სცენას და მისი მთავარი პერსონაჟი ისტორიულად აგუსტინა დე არაგონთან იქნა დაკავშირებული.

თუმცა გოიას ნამუშევრის მნიშვნელობა მხოლოდ გმირობის ქება არ არის.

გოია ომის მიმართ გაცილებით კრიტიკულ დამოკიდებულებას გამოხატავდა. მისი „ომის უბედურებების“ სერია გვიჩვენებს არა მხოლოდ გმირობას, არამედ ომის შედეგად გამოწვეულ ტკივილს, სიკვდილსა და ადამიანურ ტრაგედიას.

ამიტომ აგუსტინა გოიას სამყაროში ერთდროულად შეიძლება აღვიქვათ როგორც გმირობის სიმბოლო და ომის სასტიკი რეალობის ნაწილი.

მეორე სარაგოსოს ალყა

პირველი ალყის შემდეგ სარაგოსოს ბრძოლა არ დასრულებულა.

1808 წლის ბოლოს ფრანგული ძალები კვლავ დაბრუნდნენ და დაიწყო სარაგოსოს მეორე ალყა.

მეორე ალყა გაცილებით მძიმე აღმოჩნდა.

ქალაქი პრაქტიკულად გამუდმებული ბრძოლების, დაბომბვის, შიმშილისა და დაავადებების პირობებში აღმოჩნდა.

აგუსტინა ამ პერიოდში კვლავ მონაწილეობდა ქალაქის დაცვაში. მისი მოქმედებებისთვის მას სპეციალური ჯილდოც მიენიჭა, თუმცა ჯილდოს გადაცემის შესაძლებლობა შექმნილი მძიმე ვითარების გამო ვერ მოხერხდა.

საბოლოოდ სარაგოსო 1809 წლის 23 თებერვალს დანებდა.

ქალაქის დაცემამ აგუსტინას ცხოვრების ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე პერიოდი დაიწყო.

ტყვეობა და შვილის ტრაგიკული სიკვდილი

სარაგოსოს კაპიტულაციის შემდეგ აგუსტინა სხვა ტყვეებთან ერთად საფრანგეთის მიმართულებით წაიყვანეს.

მას თან ჰყავდა დაახლოებით ხუთი წლის ვაჟი.

გზაში ბავშვი გარდაიცვალა.

ეს იყო აგუსტინას ცხოვრების ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე პირადი ტრაგედია. ბავშვის სიკვდილი დაკავშირებული იყო იმ მძიმე პირობებთან, რომლებშიც ტყვეები იმყოფებოდნენ.

თუმცა აგუსტინამ ტყვეობიდან გაქცევა მოახერხა.

ეს მოვლენები მის ისტორიას კიდევ ერთ განზომილებას მატებს: იგი მხოლოდ ცნობილი „ქალი ქვემეხთან“ არ ყოფილა — მისი ცხოვრება მოიცავდა ომს, ტყვეობას, ოჯახის დაკარგვას და ბრძოლაში დაბრუნებას.

როგორ გახდა აგუსტინა სამხედრო მოსამსახურე?

აგუსტინას ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო ნაწილი ის არის, რომ მისი კარიერა ცნობილი ეპიზოდის შემდეგ არ დასრულებულა.

ტყვეობიდან გაქცევის შემდეგ მას ესპანეთის ხელისუფლებამ სამხედრო სამსახურის სტატუსი მიანიჭა.

ესპანეთის ცენტრალურმა ხუნტამ მას არტილერიის სუბტენანტის წოდება და შესაბამისი სამხედრო ანაზღაურება მიანიჭა.

ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო XIX საუკუნის დასაწყისის სოციალური პირობების გათვალისწინებით.

აგუსტინა, რომელიც თავდაპირველად სამოქალაქო პირი იყო, ახლა უკვე ოფიციალური სამხედრო პირი გახდა.

ეს სწორედ ის მომენტია, როდესაც მისი ისტორია უბრალო საომარი ლეგენდიდან ნამდვილ სამხედრო ბიოგრაფიად გადაიქცა.

აგუსტინა კვლავ ომში ბრუნდება

სარაგოსოს შემდეგ აგუსტინა ომიდან არ გამქრალა.

იგი მონაწილეობდა სხვა სამხედრო მოქმედებებშიც.

დოკუმენტირებული მონაცემების მიხედვით, 1810 წელს იგი ტორტოსას დაცვაში მონაწილეობდა, ხოლო 1813 წელს — ვიტორიას ბრძოლაში.

ამ უკანასკნელ შემთხვევაში მისი გმირული მოქმედება გენერალმა პაბლო მორილიომ დაადასტურა.

ამრიგად, მისი სამხედრო კარიერა რამდენიმე წლის განმავლობაში გაგრძელდა.

ეს ფაქტი მნიშვნელოვანია, რადგან პოპულარულ კულტურაში აგუსტინა ხშირად მხოლოდ იმ ახალგაზრდა ქალადაა წარმოდგენილი, რომელმაც ერთი ქვემეხი გაისროლა.

რეალური ბიოგრაფია ბევრად უფრო ფართოა.

ვიტორიის ბრძოლა და სამხედრო კარიერის დასასრული

1813 წლის 21 ივნისს გაიმართა ვიტორიის ბრძოლა, რომელიც ესპანეთის დამოუკიდებლობის ომის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი დაპირისპირება გახდა.

აგუსტინა ამ ბრძოლაშიც მონაწილეობდა.

სწორედ ვიტორიის ბრძოლასთან დასრულდა მისი სამხედრო კარიერა.

ომის დასრულების შემდეგ აგუსტინა უკვე ცნობილი ეროვნული გმირი იყო.

მისი სახელი მთელ ესპანეთში იყო ცნობილი.

შეხვედრა ფერდინანდ VII-სთან

ომის დასრულების შემდეგ აგუსტინას სამხედრო დამსახურება ესპანეთის სამეფო კარმაც აღიარა.

ფერდინანდ VII-მ იგი მადრიდში მიიღო და პენსია დაუნიშნა.

ეს იყო მნიშვნელოვანი ოფიციალური აღიარება იმ ქალისთვის, რომლის სახელიც რამდენიმე წლის წინ სარაგოსოს ალყასთან იყო დაკავშირებული.

აგუსტინას ცხოვრების შემდეგი ეტაპი უკვე ომისგან განსხვავებული აღმოჩნდა.

მისი ცხოვრება კვლავ შეიცვალა, თუმცა საზოგადოებრივ მეხსიერებაში იგი უკვე სამუდამოდ დარჩა როგორც სარაგოსოს გმირი.

აგუსტინა დე არაგონი როგორც ქალი გმირი

აგუსტინას ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ასპექტი ქალების როლია.

XIX საუკუნის დასაწყისის ევროპულ საზოგადოებაში ქალის მონაწილეობა უშუალო სამხედრო ბრძოლაში ჩვეულებრივ მოვლენად არ ითვლებოდა.

სარაგოსოს ალყებმა ეს საზღვარი ნაწილობრივ წაშალა.

აგუსტინა ერთადერთი ქალი არ ყოფილა, რომელიც ქალაქის დაცვაში მონაწილეობდა.

სარაგოსოს დაცვაში სხვა ცნობილი ქალებიც მონაწილეობდნენ, მათ შორის კასტა ალვარესი და ბურეტის გრაფინია.

ზოგი მათგანი უშუალოდ საბრძოლო პოზიციებზე იბრძოდა, სხვები კი დაჭრილებს ეხმარებოდნენ, საკვებს აწვდიდნენ და წინააღმდეგობის ორგანიზებაში მონაწილეობდნენ.

ამიტომ აგუსტინას ისტორია უფრო ფართო მოვლენის ნაწილია — სარაგოსოს დაცვაში ქალების მონაწილეობა რეალური და მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო.

რატომ უწოდებენ აგუსტინა დე არაგონს „ესპანელ ჟანა დ’არკს“?

აგუსტინა დე არაგონისა და ჟანა დ’არკის შედარება ძირითადად მათი ისტორიული სიმბოლოს გამო დამკვიდრდა.

ჟანა დ’არკი XV საუკუნის საფრანგეთის ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ქალი გმირია.

აგუსტინა კი XIX საუკუნის დასაწყისის ესპანეთის წინააღმდეგობის სიმბოლოდ იქცა.

მათ შორის რამდენიმე მსგავსებაა:

• ორივე ქალი ახალგაზრდა ასაკში გახდა ცნობილი ომის დროს;
• ორივე ეროვნული წინააღმდეგობის სიმბოლოდ იქცა;
• ორივე ქალი სამხედრო გარემოში მამაკაცების დომინირების პირობებში მოქმედებდა;
• ორივეს შესახებ შეიქმნა ლეგენდები და ხელოვნების ნიმუშები;
• მათი ისტორიები მოგვიანებით ეროვნულ მეხსიერებასა და პატრიოტულ ნარატივებში გამოიყენებოდა.

თუმცა ისინი ერთმანეთის იდენტური ისტორიული ფიგურები არ ყოფილან.

ჟანა დ’არკის ცხოვრება შუა საუკუნეების საფრანგეთს უკავშირდება, აგუსტინა კი ნაპოლეონის ეპოქის ესპანეთში ცხოვრობდა.

აგუსტინას ისტორია და ლეგენდა

აგუსტინა დე არაგონის ირგვლივ დროთა განმავლობაში შეიქმნა ძლიერი ლეგენდარული ფენა.

მისი სახე გამოჩნდა:

• ფერწერაში;
• გრავიურებში;
• ლიტერატურაში;
• პოეზიაში;
• თეატრში;
• ისტორიულ ნაშრომებში;
• ძეგლებსა და მემორიალებში.

სარაგოსოს ისტორიულ ხელოვნებაში აგუსტინას გამოსახულება განსაკუთრებით პოპულარული გახდა. იგი ხშირად არის წარმოდგენილი ქვემეხთან, სწორედ იმ მომენტში, როდესაც იგი ქალაქის დაცვისთვის იბრძვის.

ასევე ცნობილია ბრიტანელი მხატვრის დევიდ უილკის „La doncella de Zaragoza“ — „სარაგოსოს ქალწული“, რომელიც აგუსტინას გმირობის ეპიზოდს ეძღვნება.

ამგვარად, მისი ისტორია უკვე მის სიცოცხლეშივე გასცდა ჩვეულებრივი სამხედრო ეპიზოდის ფარგლებს.

რეალური აგუსტინა და ეროვნული სიმბოლო

თანამედროვე ისტორიკოსებისთვის საინტერესოა არა მხოლოდ ის, თუ რა გააკეთა აგუსტინამ, არამედ ისიც, როგორ იქცა იგი ეროვნულ სიმბოლოდ.

აგუსტინას სახე განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი გახდა XIX საუკუნის ესპანეთის პოლიტიკურ და კულტურულ მეხსიერებაში. მისი სამხედრო მოქმედება მას საზოგადოებრივ სივრცეში გამოარჩევდა და იმდროინდელი ქალის ტრადიციულ როლებსაც სცდებოდა.

ამიტომ აგუსტინას ისტორიის შესწავლისას ორი რამ უნდა განვასხვავოთ:

პირველი — დოკუმენტირებული ისტორიული მოვლენები.

მეორე — შემდგომ საუკუნეებში შექმნილი ლეგენდარული და სიმბოლური სახე.

ორივე მნიშვნელოვანია, მაგრამ ისინი ერთი და იგივე არ არის.

სიცოცხლის ბოლო წლები

ომების დასრულების შემდეგ აგუსტინამ ცხოვრება განაგრძო.

მისი პირველი ქმარი, ხუან როკა ვილასეკა, 1823 წელს გარდაიცვალა.

მოგვიანებით აგუსტინამ მეორედ იქორწინა ექიმ ხუან ეუხენიო კობოს დე მესპერუსაზე. მათ ოჯახს ქალიშვილი, კარლოტა, შეეძინა.

სიცოცხლის ბოლო წლებში აგუსტინა სეუტაში ცხოვრობდა.

აგუსტინა დე არაგონი 1857 წელს გარდაიცვალა.

მისი გარდაცვალებით დასრულდა ქალის ცხოვრება, რომელმაც რამდენიმე ათწლეულით ადრე სარაგოსოს ალყის დროს ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ სამხედრო ეპიზოდში მიიღო მონაწილეობა.

აგუსტინა დე არაგონის მემკვიდრეობა

აგუსტინა დე არაგონი ესპანეთის ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ქალ ფიგურად დარჩა.

მისი სახელი განსაკუთრებით მჭიდროდ უკავშირდება:

სარაგოსოს ალყას
ნაპოლეონის წინააღმდეგ ესპანეთის ბრძოლას
ესპანეთის დამოუკიდებლობის ომს
ქალების მონაწილეობას ომში
არტილერიას
ეროვნულ წინააღმდეგობას

მისი ისტორია იმითაც არის საინტერესო, რომ იგი მხოლოდ ერთდღიანი გმირობის ისტორია არ არის.

22 წლის ახალგაზრდა ქალი, რომელიც სარაგოსოს ალყის დროს ქვემეხთან აღმოჩნდა, მოგვიანებით სამხედრო წოდების მქონე პირი გახდა, მონაწილეობდა სხვა ბრძოლებში, გადაიტანა ტყვეობა და პირადი ტრაგედია და სიცოცხლის ბოლომდე დარჩა ესპანეთის ისტორიულ მეხსიერებაში.

სწორედ ამიტომ დამკვიდრდა მისი სახელი როგორც „ესპანელი ჟანა დ’არკი“.

თუ ჟანა დ’არკი საფრანგეთის წინააღმდეგობის ერთ-ერთ უდიდეს სიმბოლოდ იქცა, აგუსტინა დე არაგონი ესპანეთისთვის ნაპოლეონის წინააღმდეგ ბრძოლის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ სახედ დარჩა.

მისი ქვემეხის ერთი გასროლა ისტორიის სიმბოლოდ იქცა, მაგრამ აგუსტინას რეალური ბიოგრაფია ამ ერთ ეპიზოდზე ბევრად უფრო დიდი და ტრაგიკული იყო.

დღეს, ორ საუკუნეზე მეტი ხნის შემდეგ, აგუსტინა დე არაგონის სახელი კვლავ გვახსენებს სარაგოსოს ალყებს, ესპანეთის დამოუკიდებლობის ომს და იმ ადამიანებს, რომლებმაც ომის დროს ჩვეულებრივი ცხოვრების საზღვრები გადალახეს.

საინტერესო ფაქტები აგუსტინა დე არაგონზე

1. მისი ნამდვილი გვარი „დე არაგონი“ არ ყოფილა.
იგი დაიბადა როგორც აგუსტინა სარაგოსა დომენეკი. „აგუსტინა დე არაგონი“ მისი ისტორიული სახელია.

2. მისი ყველაზე ცნობილი გმირობისას მხოლოდ 22 წლის იყო.
1808 წლის სარაგოსოს ალყის დროს იგი ახალგაზრდა ქალი იყო.

3. ის თავიდან პროფესიონალი სამხედრო არ ყოფილა.
მისი სამხედრო კარიერა მოგვიანებით დაიწყო და მას ოფიციალურად არტილერიის სუბტენანტის წოდებაც მიენიჭა.

4. სარაგოსოს დაცვაში სხვა ქალებიც მონაწილეობდნენ.
აგუსტინა ერთადერთი ქალი არ ყოფილა, რომელიც ქალაქის წინააღმდეგობაში მონაწილეობდა.

5. მისი ისტორია გოიამაც ასახა.
ნამუშევარი „¡Qué valor!“ აგუსტინას გმირობასთან დაკავშირებული ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მხატვრული გამოსახულებაა.

6. მისი ცხოვრება მხოლოდ სარაგოსოს არ უკავშირდება.
იგი მოგვიანებით ტორტოსას დაცვასა და 1813 წლის ვიტორიის ბრძოლაშიც მონაწილეობდა.

7. მისი სახელი ეროვნულ სიმბოლოდ იქცა.
აგუსტინა დე არაგონი XIX საუკუნის ესპანეთში წინააღმდეგობისა და პატრიოტული მეხსიერების ერთ-ერთ ცნობილ სახედ ჩამოყალიბდა.

---

ძირითადი წყაროები

• ესპანეთის არმიის მუზეუმი — Agustina de Aragón.
• სარაგოსოს მუზეუმი — Los Sitios de Zaragoza.
• Museo Nacional del Prado — Francisco Goya, „¡Qué valor!“.
• Universidad de Zaragoza — Agustina de Aragón.

---

ესპანელი ჟანა დ’არკი
აგუსტინა დე არაგონის ისტორია
ვინ იყო აგუსტინა დე არაგონი
აგუსტინა დე არაგონი ბიოგრაფია
სარაგოსოს ალყა
სარაგოსოს გმირი
ესპანეთის დამოუკიდებლობის ომი
აგუსტინა დე არაგონი და ჟანა დ’არკი
Agustina de Aragón