ზნეობის მიღმა: აბრაქსასის ღვთაებრივი პარადოქსი
ათასწლეულების განმავლობაში აბრაქსასი მისტიკოსების, ალქიმიკოსებისა და “აკრძალული” ცოდნის მაძიებელთა გონებას აღელვებდა.
უცოდინართათვის იგი მხოლოდ სახელია – ამოტვიფრული უძველეს ამულეტებზე, ჩურჩულით ნახსენები დავიწყებულ გრიმუარებში და ხშირად უარყოფილი, როგორც ერესი. მაგრამ მათთვის, ვინც ბედავს ფარდის მიღმა ჩახედვას, აბრაქსასი კოსმიური გამოცანაა – ძალა, რომელიც დუალობას სცილდება; ღვთაებრივი პრინციპი, რომელიც ერთ არსში აერთიანებს შექმნასა და განადგურებას.
ბასილიდიელთა საიდუმლო ტექსტებში აბრაქსასი აღწერილია როგორც უზენაესი ემანაცია – წყარო, რომელიც ყველა ციურ სფეროზე მაღლა დგას. მისი 365 ძალა წლის დღეებს შეესაბამება და სიმბოლურად გამოხატავს მის ბატონობას დროსა და სივრცეზე.
გნოსტიკურ კოსმოლოგიაში დემიურგისგან – ცრუ შემოქმედისგან – განსხვავებით, აბრაქსასი არც კეთილია და არც ბოროტი. იგი მთლიანობის განსახიერებაა, ცოცხალი პარადოქსი, სადაც სინათლე და სიბნელე განუყოფელია.
ალექსანდრიის ალქიმიკოსები და მოგვიანებით ჰერმეტიკოსი მოაზროვნეები აბრაქსასს გველსა და ურობოროსს უკავშირებდნენ – მარადიული დაბრუნების, ტრანსფორმაციისა და დაფარული ცოდნის სიმბოლოებს.
აბრაქსასის გამოძახება არსებობის მთლიანობასთან პირისპირ დგომას ნიშნავდა: შექმნა და განადგურება, წესრიგი და ქაოსი, ღვთაებრივი და ჯოჯოხეთური ერთ შეუჩერებელ ძალად ერთიანდებოდა.
ზოგიერთი ტექსტი მიანიშნებს, რომ აბრაქსასის შეცნობა ჰერმეტიკოსთა „სულის დიად საქმეს“ – გნოსისს განასახიერებს, მდგომარეობას, სადაც დუალობა იშლება და ადამიანი რეალობას ერთიანად აღიქვამს.
ებრაულ მისტიციზმში აბრაქსასი უკავშირდება სეფიროთს მიღმა ფარულ ძალებს, რომლებიც გონებრივი გაგების საზღვრებს სცილდება. იგი ეინ სოფის, ღვთაებრივი უსასრულობის, ჩრდილია და იმ ერთიანობას წარმოადგენს, რომელიც ყოველგვარ დიფერენციაციას უსწრებს წინ.
მისტიკურ პრაქტიკაში აბრაქსასის შეცნობა სახიფათო გზად მიიჩნეოდა: ნათქვამია, რომ ბევრს, ვინც მას საიდუმლო რიტუალებში ეძებდა, საკუთარი ჩრდილოვანი მე, შინაგანი ქაოსი და კოსმიური ენერგიების უხეში ნაკადებს ხვდებოდა პირისპირ.
აბრაქსასის სახელით დატვირთული ჯადოსნური წრეები, ამულეტები და თილისმები უკიდურესად ძლიერად ითვლებოდა. მას ერთდროულად მფარველსა და გამანადგურებელს უწოდებდნენ – არსებას, რომელსაც შეეძლო ცნობიერების ამაღლება ან ეგოს ილუზიების სრულად დაშლა.
ორთოდოქსული რელიგიების ღმერთებისგან განსხვავებით, აბრაქსასი არ ექვემდებარება მორალურ გარიგებებს. იგი მთლიანობის პრინციპია – ძალა, რომელიც ადამიანს აიძულებს დაინახოს დუალობის ილუზორულობა.
ზოგი მკვლევარი აბრაქსასს აკავშირებს ეგვიპტურ ჰორუსთან, სპარსულ მითრასთან და ედემის გველთანაც კი. თითოეული მათგანი ღვთაებრივი პარადოქსის სხვადასხვა ასპექტს ასახავს: შექმნას, რომელიც ანადგურებს; სიცოცხლეს, რომელიც სიკვდილით იკვებება; სინათლეს, რომელიც ჩრდილის გარეშე ვერ არსებობს.
ეზოთერულ ხელნაწერებში აბრაქსასი ხშირად გამოსახულია მამლის თავით – გამოღვიძებისა და სიფხიზლის სიმბოლოდ და გველისებრი ფეხებით, მიწისქვეშა ძალისა და დაფარული სიბრძნის ნიშნად. იგი ერთდროულად კოსმიური სუვერენიცაა და ზღვრული ტრიკსტერიც.
აბრაქსასს ეშინიან, ხშირად არასწორად განმარტავენ და დემონურ არსებად ნათლავენ. მაგრამ მისი ბუნება ბევრად უფრო სუბვერსიულია. იგი ტრანსცენდენტულობის არქეტიპია – ძალა, რომელიც მკაცრ მორალურ ბინარულ სისტემებს ანგრევს. აბრაქსასზე მედიტაცია ან მისი სახელის მოხმობა ნიშნავს თავად რეალობის ფარულ ძალასთან შეხებას იმ ენერგიებთან, რომელთა ჩახშობასაც ორთოდოქსული რელიგიები ცდილობენ.
აბრაქსასი არ არსებობს იმისთვის, რომ თაყვანი სცენ. იგი არსებობს იმისთვის, რომ გამოავლინოს ის, რაც განსჯის, ფარდისა და ადამიანური გაგების მიღმაა.
