ჯეიმს ბარი: ბრიტანელი სამხედროს წარმოუდგენელი ისტორია

მე-19 საუკუნის ბრიტანულ არმიაში დოქტორი ჯეიმს ბარი (James Barry) ლეგენდარული ფიგურა იყო. ის ცნობილი გახლდათ როგორც უმაღლესი დონის სამხედრო ქირურგი, რომელმაც კარიერის მწვერვალს მიაღწია და გენერალური ინსპექტორის წოდება მიიღო. ბარი მსახურობდა ინდოეთსა და სამხრეთ აფრიკაში, სადაც რადიკალურად გააუმჯობესა სანიტარული პირობები, ებრძოდა ეპიდემიებს და ისტორიაში პირველმა ჩაატარა წარმატებული საკეისრო კვეთა აფრიკის კონტინენტზე, სადაც დედაც და ბავშვიც გადარჩნენ.

თუმცა, მისი პროფესიონალიზმის მიღმა იმალებოდა ფიცხი და ექსცენტრიკული ხასიათი. ჯეიმს ბარი დაბალი ტანის იყო, ხმას იშვიათად იმაღლებდა, მაგრამ მუდამ თან დაატარებდა დიდ ხმალს. ის განთქმული იყო დუელების სიყვარულით — თუ ვინმე მის ხმას ან გარეგნობას ეჭვქვეშ დააყენებდა, ბარი მყისიერად იწვევდა მას სასიკვდილო შერკინებაზე. ერთხელ მან დუელში ცნობილი ოფიცერიც კი დაჭრა. მისი მკაცრი ხასიათის გამო, ვერავინ ბედავდა მისთვის ზედმეტი კითხვის დასმას.

სიმართლე მხოლოდ 1865 წლის 25 ივლისს, მისი გარდაცვალების შემდეგ გაირკვა. როდესაც დოქტორი ბარი დიზენტერიით გარდაიცვალა, მის ცხედართან დამლაგებელი ქალი მივიდა, რათა ის დაკრძალვისთვის მოემზადებინა. რამდენიმე წუთში ქალი ოთახიდან ყვირილით გამოვარდა. მან აღმოაჩინა ის, რასაც დოქტორი 56 წლის განმავლობაში მალავდა: ბრიტანული არმიის მკაცრი გენერალი და დუელიანტი სინამდვილეში ბიოლოგიურად ქალი იყო. მეტიც, სხეულზე არსებული სტრიები მიუთითებდა, რომ მას ახალგაზრდობაში ბავშვიც ჰყავდა გაჩენილი.

გამოძიებამ დაადგინა, რომ ჯეიმს ბარი სინამდვილეში მარგარეტ ენ ბალკლი იყო. მე-19 საუკუნის დასაწყისში ქალებს სამედიცინო განათლების მიღება კატეგორიულად ეკრძალებოდათ. მარგარეტმა გადაწყვიტა, სისტემა მოეტყუებინა: მან თმები შეიჭრა, გარდაცვლილი ბიძის, ჯეიმს ბარის სახელი დაირქვა, კაცის ტანსაცმელი ჩაიცვა და ედინბურგის უნივერსიტეტში ჩააბარა.

მან მთელი ცხოვრება — ნახევარ საუკუნეზე მეტი — მუდმივ შიშსა და დაძაბულობაში გაატარა, რათა მისი საიდუმლო არ გამჟღავნებულიყო. მისი აგრესიული ხასიათი და დუელებიც სწორედ თავდაცვის მექანიზმი იყო, რათა არავის მოსვლოდა აზრად, რომ ამ მკაცრი მუნდირის მიღმა ქალი იმალებოდა.

ბრიტანეთის არმიის ხელმძღვანელობა იმდენად შერცხვა, რომ მათ ეს ამბავი გაასაიდუმლოეს და ჯეიმს ბარის საფლავზე მხოლოდ მისი მამაკაცის სახელი დააწერეს. სიმართლემ საჯაროდ მხოლოდ 100 წლის შემდეგ გაჟონა.