ვის მოიხსენიებენ აღა მაჰმად ხანის მხარეს მდგომებად?

ვის მოიხსენიებენ აღა მაჰმად ხანის მხარეს მდგომებად?

ქვემოთ მოყვანილი პირები პირდაპირ ან ირიბად ფიგურირებენ, როგორც ირანთან თანამშრომლობაში ეჭვმიტანილნი.

1. იოანე (ივანე) მაჩაბელი — ყველაზე ხშირად ნახსენები ფიგურა.

გლდანის მოურავი.

ცნობილია, რომ აღა მაჰმად ხანს ერთგულება გამოუცხადა.

ერეკლე II-მ შემდგომში დაუთმო თანამდებობა და დამნაშავედ მიიჩნია ირანთან თანამშრომლობაში.

ზოგიერთი ჩანაწერის მიხედვით, მაჩაბელი ირანელებთან იყო კავშირში ჯერ კიდევ შემოსევის წინ, რათა საკუთარ გავლენას გაეძლიერებინა.

2. არაგვის საერისთავოს ნაწილი — ზურაბ არაგვის ერისთავის გარემოცვა.

არაგვის ხეობაში რთული სამთავრო დაპირისპირება იყო.
შესაბამისად:

ზურაბ არაგვის ერისთავის მომხრე აზნაურობის ნაწილი ირანელებთან კონტაქტში შედიოდა პოლიტიკური გამოთვლებით.

3. მცხეთისა და ქართლის ზოგიერთი თავად-აზნაური.

ქართლში, განსაკუთრებით მცხეთაში, 1795 წლის შემოსევის წინ და შემდეგ:

ზოგიერთი ადგილობრივი ელიტა ირანელებთან მოლაპარაკებაზე გადავიდა.

სახელებით ზოგიერთ წყაროში ფიგურირებენ:

— ბეგლარიშვილთა გვარიდან რამდენიმე წარმომადგენელი

— ამილახვართა გვარის ერთ–ერთი შთამომავალი

4. ქვემო ქართლის აზნაური ოჯახები.

დოკუმენტები (განსაკუთრებით რუსული მოხსენებები) მიუთითებენ, რომ:

გორის, დუშეთისა და მტკვრისხვევის რეგიონებში მცხენოსანი აზნაურობის ნაწილმა „თავის ქედი უხარა“ ირანელებს.

ეს არ ითვლება პოლიტიკურ ერთგულებად, მაგრამ ფორმალურად ირანის მხარეს დამორჩილებად ფიქსირდება.

სახელები იშვიათად სახელდება, რადგან რუსული დოქუმენტები ძირითადად „мелкие дворяне“–ს ახსენებენ.

რა არის მნიშვნელოვანი ისტორიული კონტექსტი?

– თითქმის არც ერთი ქართველი არ გაჰყოლია აღა მაჰმად ხანს სამხედრო მსახურებაში.

– თანამშრომლობა შეიძლება იყო იძულება, შიში, ან მერკანტილური გათვლა.

– აღა მაჰმად ხანის კამპანია იყო ძალადობრივი ოკუპაცია, ამიტომ ბევრი ქართველი უბრალოდ ეცდებოდა გადარჩენას, ეს ვერსიაც განიხილება.

(მთავარი კვლევები:
— ივანე ჯავახიშვილი,
— სერგო ვარდოსანიძე,
— მარიამ ლორთქიფანიძე,
— რობერტ თომსონი,
— რუსული „Особый корпус“–ის არქივი (1795–1796),
— ქართლისა და კახეთის მატიანეები.)