რობერტ მოსდლი: ყველაზე საშიში პატიმარი გაერთიანებული სამეფოს ისტორიაში
ბრიტანეთის სასჯელაღსრულების სისტემის ყველაზე ბნელ და იზოლირებულ წერტილში, უეიკფილდის ციხის სარდაფში, არსებობს სპეციალურად შექმნილი საკანი, რომელიც უფრო აკვარიუმს ჰგავს, ვიდრე ტრადიციულ საპატიმრო სივრცეს. სწორედ აქ, ტყვიაგაუმტარი მინის მიღმა, უკვე ოთხი ათეული წელია ცხოვრობს ადამიანი, რომელსაც ბრიტანული პრესა ნამდვილ ჰანიბალ ლექტერად მოიხსენიებს, თუმცა მისი ნამდვილი სახელი რობერტ მოსდლია. ის ითვლება ყველაზე საშიშ პატიმრად გაერთიანებული სამეფოს ისტორიაში, რომელმაც ციხის კედლებში სამი ადამიანი მოკლა და რომლის იზოლაციისთვის სახელმწიფომ უპრეცედენტო ზომები მიიღო. მოსდლის ფენომენი არ არის მხოლოდ სისასტიკის ისტორია, ეს არის ტრაგედიის, სისტემური ჩავარდნისა და ადამიანის ფსიქიკის უღრმესი დამახინჯების ქრონიკა.
რობერტ მოსდლის ცხოვრებისეული გზა, როგორც ხშირად ხდება კრიმინალური ფსიქოპათოლოგიის შემთხვევაში, ბავშვობის უმძიმესი ტრავმებით იწყება. ლივერპულში დაბადებული ბიჭი ადრეულ ასაკშივე მოექცა ძალადობის ეპიცენტრში. თავდაპირველად ბავშვთა სახლში, შემდეგ კი ოჯახში დაბრუნებისას მამის მხრიდან განცდილმა ფიზიკურმა და ფსიქოლოგიურმა ტერორმა მასში გამოუსწორებელი კვალი დატოვა. მამა მას სისტემატურად სცემდა და ამცირებდა, ხშირად ოთახში კეტავდა, რამაც ბავშვში დაუცველობისა და სამყაროსადმი სიძულვილის განცდა გააჩინა. ეს ადრეული გამოცდილება გახდა ის ფუნდამენტი, რომელზეც მოგვიანებით მისი, როგორც სერიული მკვლელის, ფსიქოლოგია აშენდა. ახალგაზრდობაში ლონდონში გადასვლისას მან ნარკოტიკების მოხმარება და პროსტიტუცია დაიწყო, რა დროსაც ხშირად ხდებოდა ძალადობის მსხვერპლი, რამაც საბოლოოდ ჩამოაყალიბა მისი სამიზნე აუდიტორია. მოსდლიმ გადაწყვიტა, რომ მისი მისია სექსუალური მოძალადეებისა და პედოფილების განადგურება იყო.
მისი კრიმინალური ოდისეა 1974 წელს დაიწყო, როდესაც მან ჯონ ფარელი, სავარაუდო პედოფილი მოკლა. მკვლელობა განსაკუთრებული სისასტიკით გამოირჩეოდა, თუმცა უფრო საინტერესო იყო მოსდლის რეაქცია მომხდარზე. მან პოლიციას თავად ჩაბარდა და განაცხადა, რომ საზოგადოება გაწმინდა ნაგვისგან. სასამართლომ ის ფსიქიკურად არაჯანსაღად ცნო და ბროდმურის ცნობილ ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში გაგზავნა. სწორედ აქ დაუშვა სისტემამ საბედისწერო შეცდომა. უსაფრთხოების ზომები არ იყო საკმარისი ისეთი ადამიანისთვის, რომელსაც ძალადობა უკვე ცხოვრების წესად ჰქონდა ქცეული. 1977 წელს მოსდლიმ და მისმა თანამზრახველმა ოთახში შეიტყუეს დევიდ ფრენსისი, პაციენტი, რომელიც ბავშვებზე სექსუალურ ძალადობაში იყო ბრალდებული. მოსდლიმ ის წამებით მოკლა, იარაღად კი ალესილი კოვზი გამოიყენა. ამ ინციდენტმა დაადასტურა, რომ სამკურნალო დაწესებულება მისთვის შეუფერებელი იყო და ის უეიკფილდის ციხეში გადაიყვანეს, სადაც მას სამუდამო პატიმრობა მიესაჯა.
ყველაზე შემზარავი ეპიზოდი, რომელმაც მოსდლის სახელი სამუდამოდ ჩაწერა კრიმინალურ ისტორიაში, 1978 წელს მოხდა. მიუხედავად მკაცრი რეჟიმისა, მან მოახერხა და ერთ დღეში ორი პატიმარი მოკლა. სალნი და დარვუდი, ორივე ოჯახურ ძალადობაში ბრალდებული, მან საკანში შეიტყუა და იქ მოკლა. სისასტიკე იმდენად მასშტაბური იყო, რომ ციხის ზედამხედველები ნანახმა შოკში ჩააგდო. სწორედ ამ დღეს უკავშირდება მითი მისი კანიბალიზმის შესახებ. ერთ-ერთი მსხვერპლის თავის ქალა ისე იყო დაზიანებული და მასში კოვზი ისე იყო ჩარჩენილი, რომ გაჩნდა ვერსია, თითქოს მოსდლიმ ტვინის ნაწილი შეჭამა. თუმცა, შემდგომმა ექსპერტიზამ დაადასტურა, რომ ეს სიმართლეს არ შეესაბამებოდა, მაგრამ მეტსახელი კანიბალი მას სამუდამოდ შერჩა. მოსდლი მშვიდად დაელოდა ბადრაგს და უბრალოდ იკითხა, დააგვიანდებოდა თუ არა ვახშამი, რადგან წინა ორი ულუფა უკვე შეჭამა.
ამ სისხლიანი დღის შემდეგ ციხის ადმინისტრაცია მიხვდა, რომ ჩვეულებრივი საკანი მოსდლის ვერ შეაკავებდა. ის საშიში იყო ყველასთვის, პატიმრებისთვისაც და თანამშრომლებისთვისაც. შედეგად, სპეციალურად მისთვის ააგეს მინის გალია ციხის სარდაფში. ეს არის 5.5 მეტრი 4.5 მეტრზე ზომის სივრცე, სადაც ავეჯი დაპრესილი მუყაოსგანაა დამზადებული და იატაკზეა მიჭედებული. მას არ აქვს კონტაქტი არავისთან. საკვებს სპეციალური ღრიჭოდან აწვდიან და მისი დღეები აბსოლუტურ მარტოობაში გადის. მას ეკრძალება სხვა პატიმებთან კომუნიკაცია და მისი ერთადერთი გასართობი წიგნები და კლასიკური მუსიკაა. მოსდლი გამოირჩევა მაღალი ინტელექტით და ინტერესით ხელოვნებისა და ლიტერატურის მიმართ, რაც მის პიროვნებას კიდევ უფრო იდუმალს ხდის.
დღეს რობერტ მოსდლი სამოცდაათ წელს გადაცილებული მოხუცია. მან გაატარა უფრო მეტი დრო იზოლაციაში, ვიდრე ნებისმიერმა სხვა პატიმარმა ბრიტანეთის ისტორიაში. წლების განმავლობაში ის ითხოვდა, რომ მისთვის მიეცათ თუთიყუში ან რაიმე ცოცხალი არსება მოსავლელად, თუმცა უარი მიიღო. ასევე, მან არაერთხელ მიმართა თხოვნით ხელისუფლებას, რომ მისთვის სიკვდილით დასჯის უფლება მიეცათ, რადგან თვლიდა, რომ მინის ყუთში ცხოვრება წამება იყო, მაგრამ ბრიტანული კანონმდებლობა ამას არ ითვალისწინებს. მოსდლი რჩება ცოცხალ ლეგენდად და ამავდროულად ცოცხალ აჩრდილად, რომელიც გვახსენებს, სადამდე შეიძლება მივიდეს ადამიანური სისასტიკე და როგორ ქმნის ძალადობრივი გარემო მონსტრებს, რომელთა იზოლირებაც საზოგადოებისთვის აუცილებელი ხდება. მისი ისტორია არ არის უბრალოდ მკვლელობების სერია, ეს არის მაგალითი იმისა, თუ როგორ გარდაიქმნება მსხვერპლი ჯალათად და როგორ სრულდება ეს ციკლი სამუდამო დუმილით მინის კედლებს მიღმა.
