ჯეფრი დამერი: სერიული მკვლელი, რომელსაც “მილუოკის კანიბალი” უწოდეს

ჯეფრი ლაიონელ დამერი (Jeffrey Lionel Dahmer) იყო ამერიკელი სერიული მკვლელი და სექსუალური დამნაშავე, რომელიც 1978-დან 1991 წლამდე, მილუოკში, ვისკონსინის შტატში, 17 ახალგაზრდა მამაკაცისა და ბიჭის მკვლელობისთვის იქნა გასამართლებული. მისი დანაშაულები იმდენად შემზარავი იყო, რომ მან მსოფლიო მასშტაბით დიდი რეზონანსი გამოიწვია და ერთ-ერთ ყველაზე ბნელ გვერდად იქცა ამერიკის კრიმინალურ ისტორიაში.

დამერის დანაშაულები სისასტიკით, ძალადობითა და ექსტრემალური სექსუალური დევიაციებით გამოირჩეოდა. მის ქმედებებს თან ახლდა:

• ნეკროფილია: დამერი გვამების მიმართ სექსუალურ ლტოლვას ამჟღავნებდა და მისი მსხვერპლის ნაწილი მკვლელობის შემდეგ გაუპატიურდა.
• კანიბალიზმი: მან აღიარა, რომ ზოგიერთი მსხვერპლის სხეულის ნაწილები შეჭამა. მისი მიზანი იყო, რომ მსხვერპლი მასთან “სამუდამოდ” დარჩენილიყო.
• სხეულის ნაწილების შენახვა: დამერი ინახავდა მსხვერპლთა თავის ქალებს, ძვლებს და სხვა ნაწილებს, როგორც “სუვენირებს”.
• პედოფილია: მიუხედავად იმისა, რომ მისი მსხვერპლის უმეტესობა ახალგაზრდა მამაკაცი იყო, დამერის ინტერესი მოიცავდა ასევე არასრულწლოვნებსაც, თუმცა მისი ცნობილი მსხვერპლიდან უმეტესობა სრულწლოვანი იყო.

მისი მსხვერპლის უმრავლესობა აფრო-ამერიკელი, აზიური ან ლათინო-ამერიკული წარმოშობის იყო, რაც რასობრივ ასპექტს მატებდა საქმეს.

ჯეფრი დამერი დაიბადა 1960 წელს მილტონში, ვისკონსინის შტატში. მისი ბავშვობა, გარეგნულად ნორმალური, ხოლო შინაგანად რთული იყო. მისი მშობლების, ლაიონელ და ჯოის დამერების, ქორწინება არასტაბილური იყო, რაც ჯეფრის შფოთვას უღრმავებდა. ადრეული მოზარდობიდან ჯეფრიმ გამოავლინა უცნაური ინტერესი ცხოველების გვამების მიმართ. ის აგროვებდა მოკლულ ცხოველებს, ანაწევრებდა მათ და ინახავდა ჩონჩხებს. ეს კრიმინალისტურ ენაზე შეიძლება შეფასდეს, როგორც პროგრესირებადი დევიანტური ქცევა და სადიზმის ადრეული ნიშნები. მოზარდობის ასაკში დამერი ალკოჰოლზე დამოკიდებული გახდა, რასაც ხშირად იყენებდა საკუთარი სექსუალური ფანტაზიების შიშის ჩასახშობად.

პირველი მკვლელობა და პოლიციისთვის თავის დაღწევა (1978)

1978 წლის 18 ივნისს, დამერი სკოლის დამთავრებიდან მალევე, 18 წლის ასაკში, მარტო იმყოფებოდა მშობლების სახლში ოჰაიოში. მან ავტოსტოპით აიყვანა 18 წლის სტივენ ჰიქსი. როდესაც ჰიქსმა წასვლა დააპირა, დამერი პანიკამ მოიცვა. მან ჰიქსი ჰანტელებით სცემა და მოახრჩო. ეს იყო მკვლელობის პირველი დაუგეგმავი, იმპულსური აქტი. ჰიქსის დანაწევრებული სხეულის ნაწილები დამერის მანქანის საბარგულში ედო, როდესაც ის პოლიციამ გზაზე გააჩერა. დამერმა შეძლო პოლიციელების დარწმუნება, რომ ყველაფერი რიგზე იყო და გაუშვეს. კრიმინალისტიკაში, დამერის ამ წარმატებულ მცდელობას, თავიდან აეცილებინა დაპატიმრება და ეჭვი, მიუხედავად მყარი მტკიცებულებებისა, ეწოდება “მინიმალური ეჭვის პრინციპის გამოყენება” ან “წარმატებული სოციოპათიური მანიპულაცია” სამართალდამცავებთან. დამერმა ცხედარი დაანაწევრა და ნაწილები მიწაში დამარხა, შემდეგ კი ძვლები დაწვა.

სტივენ ჰიქსის მკვლელობის შემდეგ, დამერის ცხოვრება გარეგნულად ქაოსური, შინაგანად კი მძიმე დაძაბულობის პერიოდს წარმოადგენდა. ეს პერიოდი კრიმინოლოგებისთვის ცნობილია, როგორც “გაგრილების ფაზა” (Cooling-off Period), სადაც სერიული მკვლელი აგრესიას დროებით თრგუნავს, მაგრამ ფანტაზიები ძლიერდება. დამერი მცირე ხნით აშშ-ის არმიაში მსახურობდა, მაგრამ ალკოჰოლიზმის გამო 1981 წელს გაათავისუფლეს. ის ცდილობდა ესწავლა ოჰაიოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში, მაგრამ მალევე მიატოვა. ის სხვადასხვა უმნიშვნელო სამსახურებში მუშაობდა. ამ პერიოდში მისი ალკოჰოლზე დამოკიდებულება უკიდურესად გაიზარდა. ის ხშირად სვამდა გათიშვამდე, რაც ეხმარებოდა, დროებით მაინც, ჩაეხშო თავისი სექსუალური და მკვლელობის ფანტაზიები.

დამერი განაგრძობდა გვამების მიმართ ლტოლვას. მისი ფანტაზიები სულ უფრო მეტად მოიცავდა ნეკროფილიას და სურვილს, ჰყოლოდა “სექს-ზომბი” — ადამიანი, რომელიც ცოცხალი იქნებოდა, მაგრამ მისი კონტროლის ქვეშ. 1980-იანი წლების შუა ხანებში დამერი მილუოკში, ვისკონსინის შტატში, გადავიდა. ამ ქალაქმა, თავისი დიდი ურბანული გარემოთი და გეი-თემით, მას “სანადირო” ადგილები შესთავაზა. დამერი ხშირად დადიოდა გეი ბარებში და ეძებდა პარტნიორებს. ის ცდილობდა, სექსუალურ პარტნიორებისთვის ფარულად მიეცა დიდი დოზით საძილე საშუალებები ან ნარკოტიკები, რათა მიეღწია იმავე მდგომარეობისთვის, რაც გვამებთან ჰქონდა: სრული კონტროლი. ეს 9 წელი იყო ლატენტური დევიანტური ზრდის პერიოდი. დამერი, მიუხედავად იმისა, რომ ცდილობდა ნორმალური ცხოვრება ეწარმოებინა, ვერ მოერია თავის შინაგან სურვილებს, რასაც საბოლოოდ მეორე მკვლელობა მოჰყვა.

სტივენ ტუომი (1987 წლის სექტემბერი). სტივენ ტუომი დამერმა მილუოკის სასტუმრო Ambassador-ში გაიცნო. ალკოჰოლის დიდი რაოდენობით მიღების გამო, დამერი ამტკიცებდა, რომ ზუსტად არ ახსოვდა, როგორ მოხდა მკვლელობა. მან გაიღვიძა და ტუომი მკვდარი იპოვა. ეს ფაქტი, რომ ტუომი მკვდარი იყო, დამერის ფანტაზიას ასაზრდოებდა და მისმა მკვლელობებმა ამ მომენტიდან დაიწყო ესკალაცია. ამ მკვლელობის შემდეგ, დამერი რეგულარულად კლავდა მომდევნო ოთხი წლის განმავლობაში.

1988 წლის იანვარს 14 წლის მოზარდი, ჯეიმს დოქსტეტორი, რომელიც იყო ამერიკელი ინდიელი მოზარდი და დამერის ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდა მსხვერპლი. ამ მკვლელობის დროს, დამერი ჯერ კიდევ ეძებდა გზებს, რათა დაეკმაყოფილებინა თავისი კონტროლისა და ფლობის ფანტაზიები, რაც მსხვერპლის დანაწევრებითა და ნაწილების შენახვით გამოიხატა.

1988 წელს დამერი დააკავეს 13 წლის ლაოსელი ბიჭის, სინეფომ სინთასომფონის გაუპატიურების ბრალდებით. თუმცა დამერი მსუბუქად დაისაჯა: მას მიესაჯა 10 თვე პატიმრობა და პრობაცია. მან პედოფილიის ბრალდებით პატიმრობის მხოლოდ მცირე ნაწილი მოიხადა. საზოგადოების თვალში ეს იყო სისტემის უდიდესი მარცხი, რადგან მისი მალევე გათავისუფლება ნიშნავდა, რომ მას შეეძლო მკვლელობების გაგრძელება.

1988 წლის მარტს, 25 წლის რიჩარდ გრაფტი თავის დროებით საცხოვრებელში მოკლა. ეს მკვლელობა მოხდა დამერის პედოფილიის საქმის (სინეფომ სინთასომფონის გაუპატიურება) მიღმა პერიოდში. დამერი ცდილობდა, სრულად დაემალა თავისი ქმედებების კვალი სხეულის დანაწევრებით.

ამავე წლის მაისში, 27 წლის აფრო-ამერიკელი მამაკაცი, რიკი ბიქსი მოკლა. დამერი მას დაემუქრა, რომ გაასაჯაროებდა მის სექსუალურ ორიენტაციას, თუკი არ დათანხმდებოდა მასთან ერთად წასვლას. ეს აჩვენებს დამერის მზარდ მანიპულაციურ და შანტაჟის ტაქტიკებს მსხვერპლთა მოსაზიდად.

1989 წელს დამერი გაასამართლეს, მან სასჯელი მოიხადა დეკემბერში. ამ პერიოდში დამერის ფანტაზია უფრო გაიზარდა, რამაც მას საშუალება მისცა, უკიდურესად სასტიკი მკვლელობები ჩაედინა 1990-1991 წლებში.

ჯეფრი დამერის დანაშაულებრივი კარიერის ყველაზე ბნელი და ინტენსიური პერიოდი მოდის 1990–1991 წლებზე, როდესაც ის მილუოკში, ბრედფორდის ქუჩის 213-ე ბინაში ცხოვრობდა. ამ პერიოდში მკვლელობები გახდა ხშირი, რიტუალური და გამოხატავდა მის უკიდურეს ფსიქიკურ დევიაციებს. რაც ყველაზე ტრაგიკულია, ამ სისასტიკის გაგრძელება შესაძლებელი გახდა სამართალდამცავი სისტემის არაერთგზის მარცხის გამო. მას შემდეგ, რაც დამერი პედოფილიის მუხლით მოკლე პატიმრობის შემდეგ გაათავისუფლეს, მან თავი სრულიად დაუსჯელად იგრძნო. 1990 წლიდან მკვლელობები სრულიად ახალ დონეზე ავიდა. ედვარდ სმიტი (28 წლის, 1990 წლის ივნისი) იყო პირველი მსხვერპლი იმ საშინელი სერიიდან, რომელიც დამერმა პატიმრობიდან გათავისუფლების შემდეგ, ბრედფორდის ქუჩის ბინაში დაიწყო. მისი მკვლელობა აფრო-ამერიკული თემის ტრაგედიის ახალ ფაზას მოასწავებდა. დამერი უკვე სრულად გრძნობდა თავის დაუსჯელობას და იყენებდა ამ ბინას თავისი მკვლელობებისთვის. სმიტის გაუჩინარება იყო იმ უამრავ გაუჩინარებათაგან ერთ-ერთი, რომელიც პოლიციამ სათანადოდ არ გამოიძია.

24 წლის მეთ მილერის მკვლელობა (1990 წლის სექტემბერი) დაემთხვა დამერის მიერ სხეულის ნაწილების შენახვის ფაზის დასაწყისს. დამერმა მილერის გვამი დაანაწევრა და მისი ნაწილები შეინახა. ეს არის ის პერიოდი, როდესაც მან დაიწყო ადამიანის თავის ქალების გათეთრება და შენახვა, როგორც “სუვენირები”. ეს საზარელი ქმედება მის მზარდ სურვილს ასახავდა, რომ მსხვერპლი მასთან “სამუდამოდ” დარჩენილიყო ფიზიკური ფორმით.

1990 წლის ოქტომბერში, 25 წლის დევიდ როდრიგესი, ლათინო-ამერიკელი მამაკაცი მოკლა. მისი სიკვდილი დამერის მზარდი თავდაჯერებულობისა და სისასტიკის სარკე იყო. მკვლელობები ხშირი გახდა, რაც მიუთითებდა მის სრულ კონტროლის დაკარგვაზე და დანაშაულის ჩადენის მანიაკალურ სურვილზე. დამერი თავს უსაფრთხოდ გრძნობდა, რადგან მისი მსხვერპლები უმეტესად უმცირესობათა წარმომადგენლები იყვნენ, რომელთა გაუჩინარებასაც პოლიცია სათანადო ყურადღებას არ აქცევდა.

ანტონ სირსი, 26 წლის, რომლის მკვლელობა (90 წლის ნოემბერი) დამერის დევიანტური ქცევის სიღრმეს წარმოაჩენს. მისი სიკვდილის შემდეგ, დამერი რეგულარულად ეწეოდა ნეკროფილიასა და კანიბალიზმს. მისი ჩვენებით, კანიბალიზმი ემსახურებოდა მსხვერპლის სრული “ფლობის” განცდას. სირსის თავის ქალა იყო ერთ-ერთი მრავალი მტკიცებულებათაგანი, რომელიც პოლიციამ დამერის ბინაში იპოვა.

რემონდ სმიტი, 32 წლის მამაკაცი, რომელიც მოკლა 1990 წლის დეკემბერში. მისი დანაწევრებული ნაწილებიც პოლიციამ დამერის მაცივარსა და საყინულეში აღმოაჩინა. ეს აღმოჩენა სასამართლო პროცესზე დამერის კანიბალიზმის დამადასტურებელ მთავარ მტკიცებულებად იქცა. ამ პერიოდში დამერი უკვე ვეღარ მალავდა დანაშაულის კვალს, რაც მის ბინიდან გამომავალ საშინელ სუნშიც აისახა.

ოლივერ ლეისი, 23 წლის, 1991 წლის 12 თებერვალი. ოლივერ ლეისის მკვლელობა აღნიშნავს დამერის ფსიქოპათიური ექსპერიმენტების პიკს. მან გამოიყენა საბურღი ლეისის თავის ქალაში ხვრელის გასაკეთებლად. ეს იყო მცდელობა, ტვინზე ქიმიური ზემოქმედებით შეექმნა “სექს-ზომბი” — არსება, რომელიც მისი კონტროლის ქვეშ იქნებოდა. ეს ექსპერიმენტები ნათლად აჩვენებს დამერის მზარდ მოწყვეტას რეალობიდან.

კონერაკ სინთასომფონი, 14 წლის. ის იყო იმ 13 წლის ბიჭის ძმა, რომელიც დამერმა გააუპატიურა. ეს არის დამერის დანაშაულებრივი სერიის ყველაზე აღმაშფოთებელი ეპიზოდი და სისტემის უდიდესი მარცხი. 1991 წლის 27 მაისს, 14 წლის კონერაკი, გაუპატიურების მცდელობის შემდეგ გაიქცა ბინიდან, ქუჩაში პოლიციელებმა იპოვეს (ჯონ ბალცერზაკმა და ჯოზეფ გაბრიშმა). მოზარდი შიშველი და დაჭრილი იყო, დახმარებას ითხოვდა, თუმცა დამერმა შეძლო მათი დარწმუნება, რომ კონერაკი მისი სრულწლოვანი პარტნიორი იყო და ისინი უბრალოდ “ოჯახურ ჩხუბში” მონაწილეობდნენ. პოლიციელებმა, უგულებელყვეს რა კონერაკის და მის დასახმარებლად გამოსული აფრო-ამერიკელი მეზობლის, გლენდა კლივლენდის, მოწოდებები, მომაკვდავი არასრულწლოვანი უკან დაუბრუნეს მკვლელს. ამ ფატალურმა შეცდომამ კონერაკს სიცოცხლე დაუჯდა, ხოლო პოლიციელები სამსახურიდან გაათავისუფლეს. ამ მოვლენამ გამოიწვია მასობრივი აღშფოთება მილუოკის აფრო-ამერიკულ საზოგადოებაში რასობრივი უთანასწორობის გამო.

მარცინ უიტუკი, 22 წლის, 1991 წლის მაისი. უიტუკის მკვლელობა მოხდა კონერაკის საქმის ფონზე, რაც დამერის უკიდურეს გათამამებასა და თავდაჯერებულობაზე მიუთითებს. მას შემდეგ, რაც პოლიციამ ასეთი უხეში შეცდომა დაუშვა, დამერი დარწმუნდა, რომ ის დაუსჯელი დარჩებოდა. ამ პერიოდში მეზობლების მხრიდან სუნის გამოძახებები გახშირდა, მაგრამ პოლიციამ არასდროს შეამოწმა მისი ბინა.

ჯოზეფ ბრუმჰაიდი, 25 წლის, 1991 წლის ივნისი. ბრუმჰაიდი ერთ-ერთი ბოლო მსხვერპლი იყო ბრედფორდის ქუჩაზე. მისი დანაწევრებული სხეულიც დამერის ბინაში იპოვეს. ამ დროს დამერი უკვე აკუმულირებდა გვამების ნაწილებს თავის ბინაში, რამაც სუნი აუტანელი გახადა.

კერი ედვარდსი, 22 წლის, 1991 წლის 19 ივნისი. ედვარდსის მკვლელობა დაემთხვა დამერის მიერ სხეულის ნაწილების “გაწმენდისა” და შენახვის ფაზას. მუდმივი გამოძახებები სუნის გამო მისი ბინიდან კვლავ გრძელდებოდა, რაც მეზობლებს დაუყოვნებელ საშიშროებაზე აფრთხილებდა.

ტონი ჰიუზი, 31 წლის, 1991 წლის ივლისი. ის იყო ყრუ და მუნჯი მამაკაცი. ეს საქმე განსაკუთრებით შემაშფოთებელია მისი დაუცველობის გამო. დამერმა მოკლა ჰიუზი და მისი თავის ქალაც აღმოჩენილ იქნა მის საძინებელში. ჰიუზის ოჯახი ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური იყო სამართლიანობისთვის ბრძოლაში.

ედვარდ ვარენი, 27 წლის, 1991 წლის ივლისი. ის იყო დამერის ბოლო მსხვერპლი მანამ, სანამ ტრეისი ედვარდსი (რომელიც არ მოუკლავს) გაქცევით დაამთავრებდა ამ სერიას. ვარენის მკვლელობა მოხდა ედვარდსის გაქცევამდე სულ რამდენიმე დღით ადრე.

დამერის სერია 1991 წლის ივლისში დასრულდა, როდესაც მისმა ბოლო პოტენციურმა მსხვერპლმა, ტრეისი ედვარდსმა, გაქცევა შეძლო და პოლიცია გამოიძახა. პოლიციამ ბინაში აღმოაჩინა 11 გვამის ნაწილები, თავის ქალები, დანაწევრებული ხორცი და პოლაროიდის საზარელი ფოტოები.

1992 წელს დამერი დამნაშავედ ცნეს 15 მკვლელობაში და 15 სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს. ჯეფრი დამერმა აღიარა 17 მკვლელობის ჩადენა, მაგრამ სასამართლოზე მას ბრალი წაუყენეს და მსჯავრი დაედო 15 მკვლელობისთვის ვისკონსინის შტატში. ის ციხეში, 1994 წელს, თანამესაკნემ, კრისტოფერ სკარვერმა მოკლა.

დამერის 17 მსხვერპლიდან უმრავლესობა აფრო-ამერიკელი, აზიელი ან ლათინო-ამერიკელი იყო. ამან გამოიწვია მასობრივი აღშფოთება მილუოკის შავკანიან თემში, რადგან საზოგადოება თვლიდა (და მტკიცებულებებიც ამას ადასტურებდა), რომ პოლიცია არ რეაგირებდა სათანადოდ ფერადკანიანი, გეი მამაკაცების გაუჩინარებაზე. შავკანიანი საზოგადოების რეაქცია არ შემოიფარგლებოდა მხოლოდ სასამართლო დარბაზით; ეს იყო მასობრივი პროტესტი პოლიციის გულგრილობისა და სისტემური რასიზმის წინააღმდეგ. შავკანიანი საზოგადოების გამოსვლები დამერის საქმეზე იყო არა მხოლოდ ემოციური გლოვა, არამედ პოლიტიკური მანიფესტი. ამ გამოსვლებმა და პროტესტებმა აიძულა მილუოკის ხელისუფლება, გაეტარებინა გარკვეული რეფორმები. პოლიციის მიერ 14 წლის მომაკვდავი კონერაკის დამერისთვის უკან დაბრუნება გახდა უთანასწორობის ნათელი მაგალითი. ეს მოვლენა იქცა სამკვდრო სისტემური რასიზმის სიმბოლოდ, რომელიც გავლენას ახდენს პოლიციის გადაწყვეტილებებზე. დამერის საქმის გამოძიების შემდეგ, მილუოკის პოლიციის დეპარტამენტს მოუწია მკვეთრი ცვლილებების შეტანა თავის პროტოკოლებში, განსაკუთრებით უმცირესობათა თემებთან მუშაობისას.

დამერის საქმე ერთ-ერთი ყველაზე კარგად დოკუმენტირებულია სერიული მკვლელების ისტორიაში, რადგან მან აღიარა არა მხოლოდ მკვლელობები, არამედ დეტალურად აღწერა თავისი ნეკროფილია, კანიბალიზმი და “ზომბის” შექმნის ფანტაზიები. : მისი ქმედებები, განსაკუთრებით “სექს-ზომბის” ექსპერიმენტები (თავის ქალის გაბურღვა და მჟავის შეყვანის მცდელობა), კრიმინალურ ფსიქოლოგიაში გამოიყენება სერიული მკვლელების უკიდურესად იშვიათი და ღრმა ფსიქიკური დევიაციების შესასწავლად. დამერის ბავშვობის ისტორია (ცხოველების გვამებით გატაცება) კვლავ გამოიყენება, როგორც კლასიკური მაგალითი იმისა, თუ როგორ შეიძლება განვითარდეს სერიული მკვლელის პათოლოგია.