მსოფლიო ჩემპიონატის ახალი ერა – რა შეიცვალა გუნდების რაოდენობაში, ჯგუფურ ეტაპსა და პლეი-ოფში?

2026 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური ტურნირია. FIFA-მ ჩემპიონატის ფორმატი მნიშვნელოვნად შეცვალა, რის შედეგადაც გაიზარდა მონაწილე გუნდების რაოდენობა, განახლდა ჯგუფური ეტაპის სისტემა და გაფართოვდა პლეი-ოფიც.

გუნდების რაოდენობა 32-დან 48-მდე გაიზარდა

1998 წლიდან 2022 წლის მსოფლიო ჩემპიონატების ჩათვლით ტურნირში 32 ეროვნული ნაკრები მონაწილეობდა. მიმდინარე ჩემპიონატზე კი პირველად ასპარეზობს 48 ნაკრები, რაც მსოფლიო ჩემპიონატის ისტორიაში უპრეცედენტო მოვლენაა.

ეს ცვლილება FIFA-ს საშუალებას აძლევს, ტურნირში მეტი ქვეყანა ჩართოს, ფეხბურთის პოპულარიზაციას შეუწყოს ხელი და სხვადასხვა კონტინენტის წარმომადგენლებს მსოფლიო ჩემპიონატზე მოხვედრის მეტი შესაძლებლობა მისცეს.

როგორია ახალი ჯგუფური ეტაპი?

თავდაპირველად FIFA 16 სამგუნდიანი ჯგუფის შექმნას განიხილავდა, თუმცა საბოლოოდ ამ იდეაზე უარი თქვა, რადგან არსებობდა იმის საფრთხე, რომ ბოლო ტურის მატჩებზე უსამართლო შედეგები ან გარიგებები მომხდარიყო.

საბოლოოდ მოქმედებს შემდეგი სისტემა:

• 48 გუნდი გადანაწილებულია 12 ჯგუფში;
• თითოეულ ჯგუფში ოთხი ნაკრები ასპარეზობს;
• ყველა გუნდი ჯგუფურ ეტაპზე სამ შეხვედრას მართავს.

ჯგუფური ეტაპის დასრულების შემდეგ პლეი-ოფში გადიან:

• თითოეული ჯგუფის პირველი და მეორეადგილოსანი (24 გუნდი);
• ასევე საუკეთესო შედეგის მქონე რვა მესამეადგილოსანი.

ამრიგად, პლეი-ოფში ჯამში 32 ნაკრები მონაწილეობს.

პლეი-ოფს ახალი ეტაპი დაემატა

წინა მსოფლიო ჩემპიონატებზე ჯგუფური ეტაპის დასრულების შემდეგ პირდაპირ მერვედფინალები იწყებოდა, რომელშიც 16 გუნდი მონაწილეობდა.

ახლა კი პირველად მსოფლიო ჩემპიონატის ისტორიაში იმართება 1/16-ფინალი (Round of 32).

ამის შემდეგ ტურნირი შემდეგ ეტაპებად გრძელდება:

• 1/16-ფინალი;
• მერვედფინალი;
• მეოთხედფინალი;
• ნახევარფინალი;
• მესამე ადგილის მატჩი;
• ფინალი.

ამ ფორმატის გამო მსოფლიო ჩემპიონს ტიტულის მოსაპოვებლად ერთით მეტი პლეი-ოფის მატჩის ჩატარება უწევს.

მატჩების რაოდენობაც მნიშვნელოვნად გაიზარდა

წინა მსოფლიო ჩემპიონატზე სულ 64 მატჩი გაიმართა.

მიმდინარე ჩემპიონატზე კი მატჩების საერთო რაოდენობა 104-ს აღწევს. მხოლოდ ჯგუფურ ეტაპზე 72 შეხვედრა ტარდება, რის შემდეგაც იწყება გაფართოებული პლეი-ოფი.

რა უპირატესობები აქვს ახალ ფორმატს?

ახალი სისტემის მთავარი უპირატესობებია:

• მსოფლიო ჩემპიონატზე მეტი ქვეყნის მონაწილეობა;
• მცირე საფეხბურთო ქვეყნებისათვის გაზრდილი შესაძლებლობები;
• მეტი საერთაშორისო მატჩი;
• ფეხბურთის კიდევ უფრო ფართო პოპულარიზაცია მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში.

რა კრიტიკა მოჰყვა ცვლილებებს?

ფორმატის გაფართოებას კრიტიკაც ახლავს.

ძირითადი შენიშვნები ასეთია:

• ტურნირი უფრო ხანგრძლივია;
• ფეხბურთელებს მეტი მატჩის ჩატარება უწევთ;
• მესამეადგილოსნების შედარება სხვადასხვა ჯგუფს შორის გარკვეულ კითხვებს აჩენს;
• გაზრდილია დატვირთვა როგორც მოთამაშეებისთვის, ისე კლუბებისთვის.

მიუხედავად ამისა, FIFA მიიჩნევს, რომ ახალი ფორმატი მსოფლიო ჩემპიონატს უფრო ინკლუზიურსა და კონკურენტულს ხდის.

დასკვნა

2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი უკვე ახალი ფორმატით მიმდინარეობს და ისტორიულ მნიშვნელობას ატარებს. მონაწილეთა რაოდენობა 48-მდეა გაზრდილი, ჯგუფური ეტაპი 12 ოთხგუნდიან ჯგუფად არის ორგანიზებული, ხოლო პლეი-ოფს ახალი – 1/16-ფინალის ეტაპი დაემატა. შედეგად, გულშემატკივრები უფრო მეტ მატჩს, მეტ მონაწილესა და კიდევ უფრო მრავალფეროვან საფეხბურთო სანახაობას ადევნებენ თვალს.