ქართული დიასპორა: ტოპ 10 ქვეყანა, სადაც ყველაზე მეტი ქართველი ცხოვრობს
საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროსა და მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციების (MOM) ბოლო მონაცემებით, ქვეყნის ფარგლებს გარეთ 1.5 მილიონზე მეტი ქართველი ცხოვრობს. მიგრაციული ნაკადები წლების განმავლობაში იცვლებოდა — თუ 90-იან და 2000-იან წლებში მთავარი მიმართულება პოსტსაბჭოთა სივრცე იყო, 2017 წელს ევროკავშირთან უვიზო მიმოსვლის ამოქმედების შემდეგ, აქცენტმა მკვეთრად გადაინაცვლა ევროპის ქვეყნებსა და აშშ-ზე.
გთავაზობთ 10 ქვეყნის რეიტინგს, სადაც დღეს ყველაზე დიდი ქართული დიასპორაა კონცენტრირებული (არაოფიციალური და ოფიციალური შეფასებების მიხედვით):
| # | ქვეყანა | ქართველთა სავარაუდო რაოდენობა | ძირითადი მახასიათებელი / მიგრაციის ტიპი |
| 1 | რუსეთი | 500,000 – 700,000 | ყველაზე დიდი ისტორიული დიასპორა, თუმცა ბოლო წლებში ზრდის ტენდენცია შესუსტდა. |
| 2 | საბერძნეთი | ~200,000 | ევროპაში ყველაზე მრავალრიცხოვანი დიასპორა; დასაქმების წამყვანი სექტორებია მომსახურება და სოფლის მეურნეობა. |
| 3 | აშშ | ~120,000 | დიასპორის სწრაფად მზარდი ცენტრი, სადაც ქართველები ძირითადად დიდ მეგაპოლისებში (ნიუ-იორკი, ლოს-ანჯელესი) მკვიდრდებიან. |
| 4 | თურქეთი | 100,000 – 150,000 | მოიცავს როგორც თანამედროვე შრომით მიგრანტებს (სეზონური სამუშაოები), ისე ისტორიულ დიასპორას (ჩვენებურები, ლაზები). |
| 5 | იტალია | ~50,000 | გამოირჩევა ქალი ემიგრანტების მაღალი წილით, რომლებიც ძირითადად შინაუვლასა და სამედიცინო/მომვლელის სექტორში არიან დასაქმებულნი. |
| 6 | გერმანია | ~50,000 | ბოლო წლებში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მიმართულება სტუდენტებისთვის, მაღალკვალიფიციური კადრებისა და ლეგალური სეზონური დასაქმებისთვის. |
| 7 | საფრანგეთი | ~35,000 | ევროკავშირში თავშესაფრის მაძიებელთა და სტუდენტთა ერთ-ერთი მთავარი მიზნობრივი ქვეყანა. |
| 8 | უკრაინა | ~34,000 | მსხვილი ისტორიული დიასპორა, თუმცა საომარი მოქმედებების გამო ბოლო წლებში ბევრმა მათგანმა ქვეყანა დატოვა ან საქართველოში დაბრუნდა. |
| 9 | ესპანეთი | ~25,000 | შრომითი მიგრაციის აქტიური კერა; ქართული თემები ძირითადად ბარსელონასა და მადრიდშია კონცენტრირებული. |
| 10 | ბელგია | ~25,000 | მზარდი დიასპორული ცენტრი დასავლეთ ევროპაში, სადაც ბოლო ათწლეულში ქართველთა ნაკადი საგრძნობლად გაიზარდა. |
მნიშვნელოვანი ნიუანსი: ზუსტი სტატისტიკის წარმოება რთულია, რადგან დიასპორის ნაწილი არალეგალურად ან ორმაგი მოქალაქეობით ცხოვრობს საზღვარგარეთ. საგარეო საქმეთა სამინისტროს მონაცემები ხშირად ეყრდნობა საკონსულო აღრიცხვებსა და ადგილობრივი სათვისტომოების შეფასებებს, რის გამოც ციფრები შესაძლოა ოფიციალურ ცენზებზე ბევრად მაღალი იყოს.
საქართველოდან მიგრაციის ტენდენციებს თუ შევხედავთ, ორი სრულიად განსხვავებული მიმართულება იკვეთება: ერთი მხრივ, ეს არის შრომითი მიგრაცია, რომელსაც ეკონომიკური ფაქტორები მართავს, ხოლო მეორე მხრივ — საგანმანათლებლო მიგრაცია, სადაც მთავარ როლს ახალგაზრდები და სტუდენტები თამაშობენ.
1. ემიგრაციის ძირითადი მიზეზები
ქართველების საზღვარგარეთ წასვლის მოტივაცია კომპლექსურია, თუმცა წამყვანი მაინც სოციალურ-ეკონომიკური ფაქტორებია:
- უმუშევრობა და დაბალი ანაზღაურება: ადგილობრივ ბაზარზე სტაბილური და მაღალანაზღაურებადი სამუშაო ადგილების დეფიციტი ყველაზე ხშირი მიზეზია, რის გამოც ადამიანები ალტერნატივას სხვა ქვეყნებში ეძებენ.
- ფინანსური ვალდებულებები: ემიგრანტების დიდი ნაწილი მიდის იმ მიზნით, რომ საქართველოში დარჩენილ ოჯახებს დაეხმაროს, დაფაროს საბანკო სესხები ან დააგროვოს კაპიტალი საკუთარი ბიზნესის დასაწყებად.
- უკეთესი მომავლისა და უსაფრთხოების ძიება: განვითარებულ ქვეყნებში არსებული სოციალური დაცვის მექანიზმები, ხარისხიანი ჯანდაცვა და სტაბილური გარემო ბევრი ოჯახისთვის გადამწყვეტი ხდება ხანგრძლივი ვადით გადასახლებისთვის.
2. სად მიდიან ყველაზე ხშირად ქართველი სტუდენტები?
ბოლო წლებში საგრძნობლად გაიზარდა იმ ახალგაზრდების რაოდენობა, რომლებიც უმაღლეს განათლებას უცხოეთში იღებენ. ამ მხრივ ყველაზე პოპულარული მიმართულებებია:
- გერმანია: წლების განმავლობაში სტუდენტების ნომერ პირველი არჩევანია. მიზეზი მარტივია — გერმანიის სახელმწიფო უნივერსიტეტებში სწავლა (გარდა რამდენიმე რეგიონისა) უფასოა როგორც ადგილობრივებისთვის, ისე უცხოელებისთვის. გარდა ამისა, ქვეყანა სტუდენტებს ლეგალურად მუშაობისა და ხარჯების დაფარვის კარგ შესაძლებლობას აძლევს.
- იტალია: ბოლო პერიოდში იტალიამ საოცარი პოპულარობა მოიპოვა ქართველ ახალგაზრდებში. იტალიური უნივერსიტეტები სთავაზობენ უამრავ ინგლისურენოვან პროგრამას, სწავლის საფასური ოჯახის შემოსავლის მიხედვით იანგარიშება, ხოლო სახელმწიფო რეგიონული სტიპენდიები (DSU და სხვა) ხშირად სრულად ფარავს როგორც სწავლის, ისე ცხოვრებისა და კვების ხარჯებს.
- პოლონეთი და ჩეხეთი: ეს ქვეყნები მიმზიდველია შედარებით დაბალი ცხოვრების ხარჯებით, ევროპული დიპლომითა და მარტივი ადაპტაციით. პოლონეთში ბევრი ინგლისურენოვანი პროგრამაა ხელმისაწვდომ ფასად.
- უნგრეთი: პროგრამა Stipendium Hungaricum-ის ფარგლებში, უნგრეთის მთავრობა ყოველწლიურად გამოყოფს ასობით სრულ სტიპენდიას ქართველი სტუდენტებისთვის, რაც მოიცავს უფასო სწავლას, საცხოვრებელსა და ყოველთვიურ ჯიბის ფულს.
- აშშ და დიდი ბრიტანეთი: ეს მიმართულებები ყოველთვის პრესტიჟულია, თუმცა აქ სწავლა დიდ ფინანსებთანაა დაკავშირებული. სტუდენტები აქ ძირითადად მაშინ მიდიან, როდესაც ახერხებენ ისეთი მსხვილი დაფინანსებების მოპოვებას, როგორიცაა Fulbright, Chevening ან “საერთაშორისო განათლების ცენტრის” (IEC) სახელმწიფო სტიპენდიები.
გამოყენებული წყაროები:
