ყველაზე კრიმინალური ქვეყნების ათეული: გლობალური მონაცემები
ბოლო წლების განმავლობაში მსოფლიოს სხვადასხვა რეიტინგებსა და კრიმინოლოგიურ კვლევებში ხშირად ფიგურირებს „ყველაზე კრიმინალური ქვეყნების ათეული“. ასეთი სიები, როგორც წესი, ეყრდნობა მძიმე დანაშაულის მაჩვენებლებს, მათ შორის მკვლელობების რაოდენობას ერთ სულ მოსახლეზე, ორგანიზებული დანაშაულის გავლენას, ნარკოტრაფიკს, კორუფციას და სახელმწიფოს კონტროლის ხარისხს. მნიშვნელოვანია გვესმოდეს, რომ ეს რეიტინგები არ ასახავს რიგითი მოქალაქის ყოველდღიურ ცხოვრებას სრულად, თუმცა ისინი ნათლად აჩვენებს სისტემურ პრობლემებს, რომლებიც კონკრეტულ ქვეყნებში არსებობს.
ლათინური ამერიკა ამ კონტექსტში ერთ-ერთი ყველაზე პრობლემური რეგიონია. მაგალითად, ვენესუელა წლებია მოიხსენიება როგორც ქვეყანა უკიდურესად მაღალი კრიმინალური რისკით. ეკონომიკური კოლაფსი, პოლიტიკური არასტაბილურობა და სამართალდამცავი ინსტიტუტების სისუსტემ შექმნა გარემო, სადაც შეიარაღებული ბანდები ხშირად უფრო ძლიერები არიან, ვიდრე სახელმწიფო. მსგავსი ვითარებაა ჰონდურასსა და ელ-სალვადორში, სადაც ქუჩის დაჯგუფებები, ე.წ. „მარასები“, წლების განმავლობაში აკონტროლებდნენ მთელ უბნებს, მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო პერიოდში ხელისუფლებამ საკმაოდ მკაცრი ზომები გაატარა.
აფრიკის კონტინენტზეც რამდენიმე ქვეყანა რეგულარულად ხვდება კრიმინალური რეიტინგების ზედა ნაწილში. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა გამოირჩევა ძალადობრივი დანაშაულის მაღალი მაჩვენებლებით, განსაკუთრებით შეიარაღებული ძარცვებისა და მკვლელობების კუთხით. ნიგერიაში კი პრობლემის მთავარი წყარო ორგანიზებული დანაშაული, ადამიანების გატაცება გამოსასყიდის მიზნით და ტერორისტული ჯგუფების მოქმედებაა, რაც კრიმინალსა და უსაფრთხოებას შორის ზღვარს ხშირად შლის.
კარიბის ზღვის რეგიონი შედარებით მცირე ქვეყნებით არის წარმოდგენილი, თუმცა დანაშაულის მაჩვენებლები იქ ხშირად შოკისმომგვრელია. იამაიკა და ტრინიდადი და ტობაგო მრავალი წლის განმავლობაში აფიქსირებენ მკვლელობების ერთ-ერთ ყველაზე მაღალ დონეს მსოფლიოში. ამის მიზეზად ძირითადად ნარკოტრაფიკთან დაკავშირებულ დაპირისპირებებს და უკანონო იარაღის ფართო გავრცელებას ასახელებენ.
აზიის კონტექსტში სიტუაცია უფრო მრავალფეროვანია. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი აზიური ქვეყანა უსაფრთხოებით გამოირჩევა, არსებობს სახელმწიფოები, სადაც კორუფცია, მაფიოზური სტრუქტურები და სუსტი სამართლებრივი სისტემა კრიმინალს აძლიერებს. მაგალითად, ზოგიერთ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიურ ქვეყანაში ნარკოტიკებით ვაჭრობა და ადამიანით ტრეფიკინგი მნიშვნელოვან პრობლემად რჩება, განსაკუთრებით საზღვრისპირა რეგიონებში.
მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ „ყველაზე კრიმინალური ქვეყნების“ ცნება სტატიკური არ არის. პოლიტიკური რეფორმები, ეკონომიკური ზრდა ან, პირიქით, კრიზისები სწრაფად ცვლის სურათს. ელ-სალვადორი ამის კარგი მაგალითია — ქვეყანა, რომელიც წლების განმავლობაში კრიმინალის სიმბოლოდ ითვლებოდა, ბოლო პერიოდში მკვეთრი ცვლილებების ეტაპზე გადავიდა, თუმცა ამ ცვლილებებს საკუთარი სოციალური და დემოკრატიული ფასი აქვს.
საბოლოოდ, ასეთი რეიტინგები უფრო გაფრთხილებაა, ვიდრე განაჩენი. ისინი გვიჩვენებს, სად არის სახელმწიფო ინსტიტუტები ყველაზე სუსტი და სად იქცა კრიმინალი არა ინდივიდუალურ, არამედ სისტემურ პრობლემად. მკითხველისთვის კი მთავარი დასკვნა ისაა, რომ დანაშაულის მაღალი დონე თითქმის ყოველთვის ეკონომიკურ უთანასწორობასთან, კორუფციასთან და მართვის კრიზისთან არის დაკავშირებული — და არა მხოლოდ „ცუდ ხალხთან“.
📊 ყველაზე კრიმინალური ქვეყნები — homicide rate (დაახლოებით, ბოლო არსებული მონაცემებით)
მონაცემები ძირითადად ეფუძნება (მკვლელობების) მაჩვენებლებს 100 000 მოსახლეზე, რომელიც ხშირად გამოიყენება საერთაშორისო კრიმინოლოგიურ შედარებებშიც.
| ქვეყანა | მკვლელობების მაჩვენებელი (per 100 000) |
|---|---|
| სენტ-კიტსი და ნევისი | 64.16 |
| სენტ-ვინსენტი და გრენადინებ | 51.32 |
| იამაიკა | 49.44 |
| ეკვადორი | 45.72 |
| სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა | 43.72 |
| ჰაიტი | 41.15 |
| ტრინიდატი და ტობაკო | 40.44 |
| სენტ-ლუსია | 39.04 |
| ლესოთო | 38.24 |
| ბაჰამის კუნძულები | 32.20 |
📌 homicide rate – ყველაზე საიმედო და საერთაშორისო შედარებადი ინდიკატორია;
📌 დანაშაულის სხვა ტიპები (ქურდობა, მოსახლეობაზე ძალადობა, ნარკოტრაფიკი) შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს ქვეყნების მიხედვით;
📌 ზოგი მონაცემი მოცემულია როგორც ფრთხილი დასკვნა, რადგან სტატისტიკის ხარისხი სხვადასხვა ქვეყნებში სხვადასხვაგვარია.
წყარო: Murder Rate by Country / Crime rate by country / worldpopulationreview
